vپوست
شايعترين مشكلات پوستي:
از آنجائيكه مبحث بيماريهاي پوستي، از مباحث گسترده و تخصصي مي‌باشد، در اينجا تنها به اختصار به برخي از شايعترين مشكلات اوليه پوستي كه به درمان با داروهاي بدون نسخه پاسخ مي‌دهند، اشاره مي‌شود.
بديهي است كه در صورت بروز مشكلات پوستي پيشرفته‌تر و يا تداوم همين مسائل اوليه پس از درمان با داروهاي بدون نسخه، مراجعه به پزشك
متخصص پوست و پيگيري درمان توصيه شده اجتناب ناپذير خواهد بود.

الف) درماتيت تماسي يا اگزما:

يكي از شايعترين مشكلات پوست مي‌باشد كه در نتيجه تماس با مواد خارجي (آلرژن يا محرك) ايجاد مي‌شود و مي‌تواند به دو صورت حاد يا مزمن بروز كند. در مرحله حاد، خارش، قرمزي، دانه دانه شدن، تاول و تورم موضع مشاهده مي‌شود كه معمولاً اين ضايعات بصورت تكه تكه در بدن منتشرند.
در موارد مزمن، پوست ضخيم و شاخي شده و در نتيجه خاراندن كنده شده، كبره بسته و ممكن است به عفونت ثانويه مبتلا شود.
درماتيت تماسي برحسب عامل ايجاد كننده به دو دسته درماتيت تماسي تحريكي و درماتيت تماسي آلرژيك يا حساسيتي تقسيم مي‌شود.

1) درماتيت تماسي تحريكي:
كه در اثر عوامل محرك اوليه يا ثانويه ايجاد مي‌شود. محركهاي اوليه نظير يك اسيد قوي، در همان تماس اول منجر به واكنش پوست مي‌شوند، اما محرك‌هاي ثانويه نظير عوامل شوينده، صابونها، مواد آرايشي و داروهاي موضعي، در صورت تماس مكرر با پوست، به درماتيت منجر مي‌شوند.
علائم اين نوع درماتيت مي‌تواند از يك سرخي معمولي پوست آغاز شود كه با خاراندن تا حد زخم شدن پوست پيش مي‌رود. محركهاي اوليه باعث سرخي و خارش پوست و يا زخمي شدن آن مي‌شوند، ولي محركهاي ثانويه التهابات خفيف دراز مدت ايجاد مي‌كنند كه به علائمي شبيه درماتيت مزمن منجر مي‌گردند.

2) درماتيت آلرژيك يا حساسيتي:
نوعي واكنش ايمني بدن نسبت به عوامل آلرژن يا حساسيت زا نظير مواد آرايشي برخي داروهاي موضعي، زيورآلات، گياهان سمي و غيره مي‌باشد.
اولين قدم براي درمان درماتيت تماسي، قطع تماس با عوامل محرك يا آلرژن است. سپس مي‌توان با استفاده از داروهاي موضعي بي‌حس كننده، ضد خارش و ضد التهاب به درمان علامتي بيماري پرداخت.

ب- ادرار سوختگي نوزادان:
ادرار سوختگي يا درماتيت كهنه بچه، از شايعترين انواع درماتيت در ميان نوزادان است كه بصورت يك التهاب پوستي حاد و گذرا بروز مي‌كند و مي‌تواند منجر به سوختگي، خارش و در نتيجه برهم خوردن آرامش و خواب نوزاد گردد.
يكي از شايعترين عوارض ادرار سوختگي، عفونتهاي باكتريايي و قارچي موضع است كه آنهم از رطوبت، گرما و قليايي بودن محيط، ناشي مي‌شود و عوارض جدي‌تري بدنبال خواهد داشت. در نتيجه در رابطه با اين مسئله پيشگيري كه بسيار هم آسان است، از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار مي‌باشد.

نكات مهم براي پيشگيري از ادرار سوختگي:
* تا آنجا كه امكان دارد، موضع را تميز و خشك نگاه داريد:
- كهنه يا پوشك خيس نوزاد را هر چه سريعتر تعويض كنيد.
- شبها اغلب نوزاد به فاصله كوتاهي پس از بخواب رفتن ادرار مي‌كند. بنابراين تعويض كهنه يا پوشك در اين هنگام از ادرار سوختگي شبانه جلوگيري مي‌كند.
- پس از هر بار دفع ادرار يا مدفوع، موضع را با آب ساده يا صابون بچه شسته، خوب آبكشي كنيد. سپس موضع را خشك نموده و بگذاريد تا قبل از بستن مجدد هوا بخورد. مي‌توانيد قبل از بستن مجدد، از پودر تا لك استفاده نمائيد.
- هرگز از قسمتهاي خيس كهنه براي پاك كردن نوزاد استفاده نكنيد زيرا با اين كار خود آلودگي را روي پوست نوزاد پخش خواهيد كرد.
* توجه داشته باشيد كه كيفيت، لطافت و قدرت جذب پوشك يا كهنه بچه در پيشگيري از اين مشكل بسيار مهم است.
** در صورت استفاده از كهنه‌هاي پارچه‌اي، آنها را با محلولهاي ضد عفوني كننده‌اي نظير ستريميدسي يا ساولن (مراجعه به تك‌نگار اين دارو) ضدعفوني نمائيد.
و اما اگر ادرار سوختگي بروز كند، مي‌توان از فرآورده‌هاي التيام بخش موجود بهره گرفت ولي در صورت بروز هرگونه عفونت در موضع احتياط نموده وبا پزشك مشورت نمائيد.
**هشدار: مصرف پمادهاي ضد التهاب استروئيدي (كرتن‌ها
) نظير تريامسينولون- بتامتازون- هيدروكورتيزون- فلئوسينولون
و ... به اين منظور، كاملاً نابجا بوده و به عوارضي نظير نازكي و شكنندگي پوست و در نتيجه افزايش احتمال بروز عفونت در موضع منجرخواهد شد. مصرف اين پمادها در اين رابطه و ساير مشكلات پوستي، تنها با تجويز پزشك
مجاز است.

ج) آكنه يا جوش غرور جواني:
بثورات جلدي است كه از التهاب غدد چربي پوست خصوصاً در نواحي صورت، سينه و پشت ناشي مي‌شود. متأسفانه بدليل شيوع بالاي اين مسئله در ميان جوانان، امروزه خوددرماني آن بسيار متداول شده است در حاليكه رسيدن به يك نتيجه مطلوب در درمان آكنه، مستلزم تشخيص صحيح و تدوين يك درمان منطقي توسط پزشك متخصص مي‌باشد. بنابراين درمان اين مشكل، در مبحث داروهاي بدون نسخه نمي‌گنجد

ح) جرب يا گال:
عامل آن انگل ساركوپتس اسكابيه‌ئي (Sarcoptes scabiei) مي‌باشد كه از طريق تماس فرد آلوده به شخص سالم منتقل مي‌شود. از اين جهت خطر بروز آلودگي به سادگي نزد كليه افراد خانواده، دانش‌آموزان، زندانيان و غيره وجود دارد.
علائم ابتلاء:
- خارش در نواحي آلوده پوست.
- تاولهاي مرواريدي شكل
- دالان زير پوستي كه توسط انگل ايجاد مي‌شود و در روي پوست بصورت نقطه چين‌هاي زرد روشن تا قهوه‌اي و به حالت زيكزاك مشاهده مي‌شود.
در درمان اين بيماري از بنزوئيل بنزوات و كروتاميتون (رجوع به تك‌نگار اين دارو) استفاده مي‌شود ولي جهت درمان علامتي خارش ناشي از آن مي‌توان از ساير فرآورده‌هاي ضد التهاب و ضد خارش پوستي بهره گرفت.

د) خشكي و ترك خوردگي پوست:
اين مسئله كه معمولاً بصورت فصلي غالباً در فصل زمستان بروز مي‌كند، مي‌تواند عارضه ساير بيماريهاي پوستي نظير درماتيت تماسي باشد. تماس با مواد شوينده و پاك كننده، سوء تغذيه و آسيب فيزيكي لايه‌هاي پوست، از مهمترين عوامل ايجاد آن هستند و علائم آن عبارتند از خشونت و فلسي شدن پوست، از دست دادن انعطاف، ترك خوردگي، پوسته ريزي، التهاب و خارش.
خوشبختانه، براي رفع اين مشكل فرآورده‌هاي بسيار متنوعي در دسترس مي‌باشند كه مؤثرترين آنها، وازلين (رجوع به تك‌نگار اين دارو) و اوسرين هستند كه پايه غالب پمادها را تشكيل مي‌دهند.